Historia asystentów sztucznej inteligencji reprezentuje niezwykłąewolucję od prostych systemów opartych na regułach do wyrafinowanych partnerów konwersacyjnych zdolnych do wspierania złożonych decyzji strategicznych. Ponieważ coraz więcej organizacji korzysta z tych asystentów w celu poprawy produktywności i procesów decyzyjnych, zrozumienie tej ewolucji zapewnia cenny kontekst dla skutecznego wykorzystania tych technologii.
Według badań przeprowadzonych przez Al-Amin et al. (2023), pierwsze teoretyczne podstawy dla przyszłych chatbotów sięgają 1906 roku, kiedy to rosyjski matematyk Andrey Markov opracował"łańcuch Markowa", podstawowy model statystyczny do przewidywania losowych sekwencji. Metoda ta, choć prymitywna w porównaniu z dzisiejszymi technologiami, stanowiła pierwszy krok w nauczaniu maszyn generowania nowego tekstu w sposób probabilistyczny.
Kluczowym momentem w historii sztucznej inteligencji konwersacyjnej była publikacja artykułuAlana Turinga "Computing Machinery and Intelligence" w 1950 roku, w którym zaproponował to, co dziś znamy jako "Test Turinga". Test ten ocenia zdolność maszyny do wykazywania inteligentnego zachowania nieodróżnialnego od ludzkiego zachowania poprzez konwersacje w języku naturalnym.
Pierwszym powszechnie uznanym chatbotem była ELIZA, opracowana przez Josepha Weizenbauma na MIT w 1966 roku. Jak wskazali Al-Amin et al. (2023), ELIZA symulowała terapeutę przy użyciu prostych technik dopasowywania wzorców, odzwierciedlając odpowiedzi użytkownika w celu symulacji rozmowy. Pomimo swojej prostoty wielu użytkowników przypisywało systemowi zrozumienie podobne do ludzkiego.
W przeciwieństwie do ELIZY, PARRY (opracowany w 1972 roku przez psychiatrę Kennetha Colby'ego w Stanford) symulował pacjenta ze schizofrenią paranoidalną. Był to pierwszy chatbot poddany wersji testu Turinga, co zapoczątkowało wykorzystanie tych testów do oceny inteligencji konwersacyjnej chatbotów.
W latach 80. pojawił się Racter (1983), zdolny do generowania kreatywnych tekstów przy użyciu reguł gramatycznych i randomizacji, a następnie JABBERWACKY (1988) i TINYMUD (1989), które stanowiły kolejne kroki naprzód w symulacji naturalnych rozmów.
Znaczący postęp przyniósł ALICE (Artificial Linguistic Internet Computer Entity), opracowany przez Richarda Wallace'a w 1995 roku. ALICE wykorzystywał język AIML (Artificial Intelligence Markup Language), który został specjalnie stworzony do modelowania języka naturalnego w interakcjach człowiek-czatbot.
W latach 2000-2015 zastosowano bardziej zaawansowane techniki statystyczne przetwarzania języka naturalnego, które znacznie poprawiły zrozumienie języka:
SmarterChild, opracowany przez ActiveBuddy w 2001 roku, był jednym z pierwszych chatbotów zintegrowanych z platformami komunikatorów internetowych, docierając do ponad 30 milionów użytkowników.
Projekt CALO (Cognitive Assistant that Learns and Organises), uruchomiony przez DARPA w 2003 roku, położył podwaliny pod Siri, która została przejęta przez Apple i uruchomiona w 2011 roku jako wirtualny asystent iPhone'a 4S. Jak zauważyli Al-Amin et al. (2023), Siri stanowiła znaczący przełom w integracji asystentów głosowych z urządzeniami konsumenckimi, wykorzystując głębokie sieci neuronowe do przetwarzania i rozumienia poleceń głosowych.
Ewolucja Siri* osiągnęła nowy kamień milowy dzięki integracji zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji, które zrewolucjonizowały jej możliwości. Według Al-Amin et al. (2023), ta nowa, ulepszona wersja Siri wykorzystuje bardziej wyrafinowane architektury neuronowe, aby głębiej zrozumieć kontekst rozmowy, zachowując pamięć poprzednich interakcji i dostosowując się do indywidualnych preferencji użytkownika. Asystent może teraz zrozumieć złożone, wieloobrotowe żądania ze znacznie bogatszym zrozumieniem kontekstu, co pozwala na bardziej naturalne i mniej fragmentaryczne interakcje. Integracja ta stanowi znaczący krok w kierunku wirtualnych asystentów zdolnych do obsługi prawdziwie dwukierunkowych konwersacji.
Alexa+ oznacza radykalną ewolucję ekosystemu Amazon, przekształcając asystenta głosowego w kompleksową platformę domowej sztucznej inteligencji. Al-Amin et al. (2023) podkreślają, że Alexa+ nie ogranicza się już do reagowania na konkretne polecenia, ale jest teraz w stanie przewidywać potrzeby użytkownika dzięki integracji zaawansowanych modeli predykcyjnych. System może autonomicznie koordynować inteligentne urządzenia domowe, sugerować spersonalizowane automatyzacje w oparciu o wykryte wzorce zachowań i ułatwiać bardziej naturalne interakcje dzięki lepszemu zrozumieniu kontekstu. Wśród najbardziej znaczących innowacji Alexa+ może teraz wykonywać złożone, wieloetapowe zadania bez konieczności powtarzania aktywacji, utrzymując kontekst przez długie sekwencje interakcji.
Cortana Microsoftu (obecnie Copilot), wprowadzona na rynek w 2014 roku, oferowała funkcje rozpoznawania mowy do zadań takich jak ustawianie przypomnień, podczas gdy asystent Watson firmy IBM zademonstrował zaawansowane możliwości rozumienia i analizy języka, wygrywając w Jeopardy! w 2011 roku, a następnie znajdując zastosowania w różnych branżach.
.png)
Badanie przeprowadzone przez Al-Amin et al. (2023) podkreśla, w jaki sposób wprowadzenie ChatGPT przez OpenAI stanowiło fundamentalny przełom. Począwszy od GPT-1 (2018) z 117 milionami parametrów, aż do GPT-3 (2020) z 175 miliardami parametrów, modele te wykorzystują architekturę Transformer do rozumienia i generowania tekstu o niespotykanych dotąd możliwościach. Publiczne wydanie ChatGPT w listopadzie 2022 r. stanowiło decydujący moment w dostępności konwersacyjnej sztucznej inteligencji.
W odpowiedzi na ChatGPT, Google uruchomił Bard (obecnie Gemini) w 2023 roku, w oparciu o swój model LaMDA (Language Model for Dialogue Applications). Al-Amin et al. (2023) wskazują, że Bard zastosował podejście przyrostowe, stopniowo dodając funkcje, takie jak wielojęzyczność i umiejętności zawodowe w zakresie programowania i matematyki.
Patrząc w przyszłość, asystenci AI ewoluują w kierunku bardziej zaawansowanych form inteligencji opartej na współpracy. Badania przeprowadzone przez Al-Amin et al. (2023) identyfikują kilka obiecujących obszarów rozwoju:
Ponadto badanie podkreśla ekspansję asystentów AI w określonych sektorach:
Ewolucja od prostych chatbotów do strategicznych partnerów AI stanowi jedną z najważniejszych transformacji technologicznych naszych czasów. Postęp ten był napędzany przez interdyscyplinarne siły naukowe, zastosowania komercyjne i potrzeby użytkowników. Integracja zaawansowanych modeli podstawowych z asystentami takimi jak Siri i Alexa+ przyspiesza tę transformację, prowadząc do coraz bardziej spersonalizowanych i kontekstowych doświadczeń. W miarę jak systemy te stają się coraz bardziej wpływowe, kluczowy staje się odpowiedzialny i przejrzysty rozwój, który równoważy innowacje i względy etyczne.
Aktualizacja (listopad 2025): Zaawansowana wersja Siri z Apple Intelligence opisana w artykule nie została jeszcze wydana. Apple przełożyło jej wydanie z wiosny 2025 r. na wiosnę 2026 r. (iOS 26.4) i ogłosiło partnerstwo z Google w celu wykorzystania Gemini jako modelu bazowego dla kluczowych części nowej Siri. Zaawansowane funkcje - osobisty kontekst, zrozumienie na ekranie i integracja aplikacji - pozostają w fazie rozwoju, a jedynie stopniowe ulepszenia są dostępne w systemie iOS 26.
.svg)
.svg)
.svg)
.jpeg)
